წერილი ჩემს ახალგაზრდობას – რონალდინიო

რომარიოს მერე, მოდი, რონალდინიოს მოვუსმინოთ. ორიგინალურად ყვება თავის ამბავს. პირველ რიგში, საკუთარ ბავშვობას ესაუბრება, ჩვენ კი უბრალოდ ვესწრებით ამ საუბარს. 

  საყვარელო რვა წლის რონალდინიო, 

ფეხბურთის თამაშისგან დაღლილ-დაქანცულს და სახლში მისულს ბევრი ხალხი დაგხვდება. შენი ბიძები, ოჯახის მეგობრები და ახლობლები, სამზარეულოში ისეთ ხალხსაც მოკრავ თვალს, რომელთაც ვერ იცნობ. თავდაპირველად იფიქრებ, რომ წვეულებაზე დააგვიანე, შენი ძმა რობერტო ხომ 18 წლის გახდა. 

ფეხბურთიდან მობრუნებულს, როგორც წესი, დედა გხვდება ხოლმე სახლში, ყოველთვის იცინის და ხუმრობს, მაგრამ ამჯერად მისი თვალები ცრემლიანია. 

 რობერტო ხელს მოგკიდებს და საპირფარეშოში გაგიყვანს, იქ განმარტოებას შეძლებ, გეტყვის, რომ ცუდი ამბავია, რაღაც ისეთი მოხდა, რასაც შენ ვერ გაიგებ – “უბედური შემთხვევაა, მამა აღარ არის, მოკვდა“. 

მართლაც არაფერი გესმის, რას ნიშნავს ეს ყველაფერი? როდის დაბრუნდება? როგორ შეიძლება მამა გაქრეს? 

მამა იყო ადამიანი, რომელმაც გასწავლა როგორ ყოფილიყავი მოედანზე კრეატიული და თავისუფალი. ყველაზე მეტად სჯეროდა შენი. როცა რობერტო წინა წელს პროფესიონალი გახდა და გრემიოს ფორმა მოირგო, მამამ ყველას უთხრა – “რობერტო კარგია, მაგრამ მის უმცროს ძმას დაელოდეთ”. 

მამა იყო სუპერგმირი. ფეხბურთი ისე უყვარდა, რომ მთელი კვირის განმავლობაში პორტში მუშაობით დაქანცული მზად იყო შაბათ-კვირას გრემიოს სტადიონის დაცვაში ემუშავა, მხოლოდ იმიტომ, რომ გუნდთან ახლოს ყოფილიყო. რანაერად შეიძლება რომ საერთოდ ვეღარ ნახო? ვერასდროს! არ გესმის რობერტო რას გეუბნება. 

საკუთარ სევდასაც ვერ გაიაზრებ. ეს მხოლოდ წლებთან ერთად მოვა. რამდენიმე წლის მერე გაიაზრებ ბოლომდე, რომ მამა ვეღარ დაბრუნდება. მაგრამ მინდა გესმოდეს რომ ყოველთვის შენთან ერთად იქნება, როცა მოედანზე ბურთს შეეხები. როცა ბურთს მიიღებ თავისუფლებას იგრძნობ, ბედნიერებას. მუსიკას წააგავს და გაიძულებს სხვებსაც გაუზიარო ეს ყველაფერი. იღბლიანი ხარ ასეთი ძმა რომ გყავს, შენზე ათი წლით უფროსია და უკვე გრემიოში თამაშობს. რობერტო ყოველთვის შენს გვერდით იქნება, არა მხოლოდ ძმობას, ხანდახან მამობასაც გაგიწევს, გასწავლის იმას, რასაც მამა გასწავლიდა და ის გახდება შენი გმირი. 

მოგინდება მის მსგავსად ითამაშო. ყოველთვის, როცა გრემიოს სტადიონზე მიხვალ, შენ ახალგაზრდულ გუნდში ითამაშებ, შენი ძმა მთავარ გუნდში, მერე გასახდელშიც შეუვლი და თავს მთავარი გუნდის ნაწილად იგრძნობ, და როცა დასაძინებლად წახვალ დღის ბოლოს, ბედნიერად მოხუჭავ თვალს, რადგან შენს ძმასთან ერთად იქნები, შენს მთავარ გმირთან ერთად. ოთახში პლაკატები არ გაქვს, მხოლოდ პატარა ტელევიზორია, არც აქვს ამას მნიშვნელობა, დრო მაინც არ გაქვს საყურებლად, როცა რობერტო გუნდთან ერთად არ არის ყოველთვის გარეთ ხართ და ფეხბურთს თამაშობთ. 

პორტუ ალეგრეში ცხოვრობ, ყველგან ნარკოტიკები და ბანდებია. რთული იქნება აქ გადარჩენა, მაგრამ, როცა ფეხბურთს თამაშობ ქუჩაში, პარკში, ძაღლთან ერთად, ამ დროს თავს უსაფრთხოდ გრძნობ. 

ხო, ძაღლი ვახსენე, სხვათა შორის, დიდებული მცველია. 

თამაშობ რობერტოსთან ერთად, სხვა ბავშვებთან ერთად, ყველა იღლება, მაგრამ შენ მაინც თამაში გსურს. ამიტომ, ყოველთვის წაიყვანე ბომბომი სათამაშოდ, ის არასდროს დაიღლება. ბრაზილიური ძაღლია, ფეხბურთი მასაც უყვარს. დაგეხმარება დრიბლინგის დახვეწაში, და ვინ იცის, იქნებ იმ ფინტის დახვეწაშიც დაგეხმაროს, რომელიც შენს კრედოდ იქცევა. 

გავა წლები და გაღიზიანებული მცველების პირისპირ აუცილებლად გაგახსენდება შენი ენაგადმოგდებული ძაღლი. თუ მისი ჩამოცილება შეძელი, ესე იგი, ყველას ჩამოცილებას შეძლებ. 

შენი ბავშვობა განსხვავებული იქნება, გახდები ცამეტი წლის და ხალხი საუბარს დაიწყებს შენზე, პირს დააღებენ და იტყვიან, რომ მსგავსი რამ არასდროს უნახავთ. მაგრამ ამ დროს ფეხბურთი ჯერ ისევ მხოლოდ თამაშია შენთვის, ცოტაც და.. ხო, თოთხმეტი წლის ხარ და შენი ქვეყანა მსოფლიო ჩემპიონი ხდება, ამ დროს მიხვდები, რომ ფეხბურთი გაცილებით მეტია, ვიდრე თამაში. 

17 ივლისი, 1994 წელი. დღე, რომელიც ყველა ბრაზილიელს ახსოვს. ამ დღეს გრემიოსთან ერთად ბელო ორიზონტეში წახვალ, მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალს დიდ ეკრანზე უყურებ, ბრაზილია იტალიას შეხვდება. კანარინიო (ბრაზილიის მეტსახელი) პირველად იქნება ფინალში 24 წლის შემდეგ. მთელი ბრაზილია ერთი სურვილით ჩაისუნთქავს. ბელო ორიზონტე სავსე იქნება ბრაზილიის დროშებით, ყველას ან მწვანე აცვია, ან ყვითელი, ქვეყნის ყველა კუთხეში ტეევიზორია ჩართული, ყველა წერტილი ხალხით არის სავსე. 

უყურებ თამაშს თანაგუნდელებთან ერთად, მატჩი უგოლოდ სრულდება, ყველაფერს პენალტები გადაწყვეტს. იტალია პირველ პენალტს აფუჭებს, ხალხი შეშლილივით ღრიალებს, მერე ბრაზილიაც აფუჭებს, ახლა სამარისებური სიჩუმეა. ალბათ რომარიოს დარტყმამ შეცვალა სურათი, მარცხნივ დაარტყა, უკიდურეს კუთხეში, ბურთი ჯერ ძელს მოხვდა და მერე შევარდა კარში, ყველა გახარებულია, იღბალი ჩვენს მხარეს არის, მერე იტალიას გააქვს და ისევ სიჩუმეა. 

ბრანკოს გააქვს.. ტაფარელი იტალიელთა დარტყმულს იგერიებს.. დუნგას გააქვს.. 

მერე ის მომენტია, რომელიც შენს ცხოვრებას სამუდამოდ შეცვლის, ის მომენტია, რომელიც ბრაზილიას შეცვლის. 

ბაჯომ ააცილა, ბრაზილია ჩემპიონია! 

აღნიშვნის დროს ხვდები რა გინდა აკეთო მთელი ცხოვრების განმავლობაში. როგორც იქნა მიხვდი რას ნიშნავს ფეხბურთი ბრაზილიელთათვის. ბოლომდე იგრძნობ და გაიაზრებ ამ სპორტის ძალას. რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, ნახავ რამხელა სიხარულის მოტანა შეუძლია ფეხბურთს ხალხისთვის. 

ნაკრებში აუცილებლად ვითამაშებ – ეტყვი საკუთარ თავს ამ დღეს. 

ბევრი არ დაგიჯერებს, მით უმეტეს, იმის გათვალისწინებით თუ როგორ თამაშობ, რა სტილს ირჩევ. იქნებიან მწვრთნელები (ერთი განსაკუთრებით) რომლებიც გეტყვიან, რომ ასე თამაში არ შეიძლება, ის ჩათვლის, რომ მეტი სერიოზულობა გმართებს, გეტყვის, რომ ამდენი დრიბლინგი ზედმეტია – “ასე ვერასდროს გახდები პროფესიონალი ფეხბურთელი”, – ხოო, ასე გეტყვის. გამოიყენე მისი სიტყვები მოტივაციისთვის, ფოკუსირებისთვის, და იფიქრე მათზე ვინც არანაერ ჩარჩოში არ იჯდა – დენერი, მარადონა, რონალდო. 

იფიქრე იმაზე, რაც მამამ გითხრა, ითამაშე თავისუფლად და ყოველთვის მოითხოვე ბურთი. ამას ბევრი მწვრთნელი ვერ გაიგებს, მაგრამ როცა მოედანზე იქნები ყველაფერი ბუნებრივად მოხდება, სანამ აზრის თავში გავლებას მოასწრებ შენს ფეხებს გადაწყვეტილება უკვე მიღებული ექნებათ. 

ერთ დღეს, რომარიოს გოლიდან რამდენიმე თვეში, მწვრთნელი თავის კაბინეტში დაგიბარებს, გეტყვის, რომ ბრაზილიის 17-წლამდელთა ნაკრებში მიგიწვიეს. სამწვრთნელ ბაზაზე სტუმრობისას ნახავ იმას, რასაც ვერასდროს დაივიწყებ – კაფეტერიაში ჩარჩოში ჩასმულ სურათებზე ნაცნობ სახეებს მოკრავ თვალს – ვაჰ, ეს პელეა! ზიკო.. ბებეტო.. 

აქ კი მიხვდები, რომ ამ ხალხმა ეგ გზა უკვე გაიარა, ახლა კი შენ გადიხარ იმავე გზას. ზიხარ იქ, სადაც იჯდა რომარიო, რონალდო, რივალდო. გძინავს იქ, სადაც მათ ეძინათ, ძილის წინ კი გეფიქრება რომელ მათგანს ედო თავი იმ ბალიშზე, რომელზეც ახლა შენ გძინავს. 

მომდევნო ოთხი წელი ყველაზე სავსე იქნება ფეხბურთით. არაფერი ფეხბურთის გარდა. 1995-დან 2003 წლამდე არც დაისვენებ, მხოლოდ ფეხბურთი იქნება შენი საქმე. 

18 წლის ასაკში მიაღწევ იმას, რის გამოც მამა ძალიან ამაყი იქნებოდა. გრემიოს მთავარ გუნდში შენი დებიუტი შედგება. ცოტა გული დაგწყდება იმაზე, რომ რობერტო აღარ დაგხვდება, მუხლის ტრავმა ხელს შეუშლის და სათამაშოდ შვეიცარიაში წავა. მოედანზე ვერ გახვალ შენს გმირთან ერთად, მაგრამ იმდენი წელი უყურე შენს ძმას, რომ უკვე გეცოდინება როგორ უნდა მოიქცე, როგორ უნდა ითამაშო. 

მატჩის დღეს ჩაივლი იმ ადგილას სადაც მამა მუშაობდა, შეხვალ იმ გასახდელში სადაც შენი ძმა გეგულებოდა, მოირგებ გრემიოს ლურჯ-შავ ფორმას და იფიქრებ – ცხოვრება ამაზე მშვენიერი ვერ იქნება. 

მაგრამ აქ არაფერი მთავრდება. ო არა, ეს დასაწყისია. 

მომდევნო წელს ბრაზილიის ეროვნულ გუნდში დაგიძახებენ. სახალისოა, ნაკრებს ერთი დღით გვიან შეუერთდები, რადგან ინტერნაციონალთან გადადებული ფინალია ჩანიშნული, მათი კაპიტანი კი იმ გუნდის კაპიტანი იყო, რომელმაც შენი ცხოვრება სამუდამოდ შეცვალა. 

როცა ნაკრებს შეუერთდები ყველა შენზე დაიწყებს ლაპარაკს, მათ შორის 94 წლის ტრიუმფატორებიც, შენ ხომ მათ კაპიტანს თავ-ბედი აწყევლინე, დუნგასთან ასე არავინ თამაშობდა. 

ისაუბრებენ შენს ფინტზე, როგორ აუარე გვერდი დიდ კაპიტანს, ისაუბრებენ გამარჯვების მომტან გოლზე, მაგრამ თავში არ აგივარდეს, იმიტომ, რომ ამ ადგილის მიღებას დამსახურება სჭირდება, ეს ყველაზე მნიშვნელოვანი მომენტი იქნება შენს ცხოვრებაში. როცა ამ დონეზე მიხვალ, ხალხი ბევრს მოითხოვს შენგან. 

მაინც ისე განაგრძობ თამაშს როგორც აქამდე? 

თუ შენც მოექცევი ჩარჩოებში? 

ერთადერთი რჩევა, რომელსაც მოგცემ ეს არის – გააკეთე ის, რაც მოგწონს. იყავი თავისუფალი. მოუსმინე მუსიკას, ეს შენი ცხოვრების ერთადერთი გზაა. 

 ბრაზილიის ნაკრებში თამაში ყველაფერს შეცვლის, ის კარებები, რომელთა შესახებაც არაფერი იცოდი უეცრად გაიღება. დაიწყებ ფიქრს ევროპაში თამაშზე, რონალდო მოგიყვება ბარსელონას შესახებ, შენ ნახავ მის ჯილდოებს, ნახავ მის ოქროს ბურთს, მოგინდება, რომ ამას შენც მიაღწიო. შენი ოცნებები გრემიოს გაცდება და 2001 წელს პარიზში გადახვალ. 

როგორ ვუთხრა ფაველაში გაზრდილ ბავშვს რა ელის პარიზში? შეუძლებელია ამის ახსნა. ყველაფერი ძალიან სწრაფად მოხდება – პარიზი, ბარსელონა, მილანი. ევროპაში ყველა ვერ გაიგებს რას აკეთებ, როგორ თამაშობ, ისინი ვერ გაიგებენ რატომ იცინი ყოველთვის. 

იმიტომ იცინი, რომ ფეხბურთი ბედნიერებაა. რატომ უნდა იყო სერიოზული? შენი მიზანი ხომ ბედნიერების გავრცელებაა. 

დარჩი თავისუფალი და მსოფლიო ჩემპიონატს მოიგებ. 

დარჩი თავისუფალი და ჩემპიონთა ლიგას მოიგებ. 

დარჩი თავისუფალი და ოქროს ბურთს მოიგებ. 

რა იქნება შენთვის ყველაზე საამაყო? ბარსელონას ცვლილება. იქ რომ ჩახვალ მადრიდის რეალი მსოფლიოს საუკეთესო გუნდი იქნება, მაგრამ როცა ბარსელონას დატოვებ, ყველა “ბარსაში” მოხვედრაზე იოცნებებს. 

მომისმინე, შენი როლი ამ ყველაფერში გაცილებით დიდი იქნება, ვიდრე მოედანზე შესრულებული დავალებებია. 

ბარსელონაში მოისმენ პატარა ბიჭის შესახებ, რომელიც სასწაულებს ახდენს, მასაც ათიანი აცვია შენს მსგავსად. ისიც ისეთი პატარაა, როგორიც შენ იყავი. ბურთს ისე ეპყრობა როგორც შენ, თანაგუნდელებთან ერთად წახვალ მისი თამაშის სანახავად და პირველივე დანახვისთანავე მიხვდები, რომ ის უფრო დიდი გახდება, ვიდრე ლეგენდარული ფეხბურთელი. ეს ბიჭი განსაკუთრებულია. 

მწვრთნელებს ეტყვი რომ მთავარ გუნდში გადმოიყვანონ, ერთი სული გაქვს მასთან ერთად გააგორო ბურთი. როცა დააწინაურებენ “ბარსელონას” ფეხბურთელები მასზე ისე დაიწყებენ საუბარს, როგორც შენზე საუბრობდნენ ნაკრებში დებიუტისას. მოვიდა.. ის არის.. 

მინდა რომ ერთი მნიშვნელოვანი რჩევა მისცე. 

უთხარი – ითამაშე ბედნიერებისთვის, ითამაშე თავისუფლად, ყოველთვის მოითხოვე ბურთი. 

კლუბს შეიცვლი, მაგრამ “ბარსა” დარჩება შენს გულში, გუნდს დატოვებ, მაგრამ შენი კვალი დარჩება “ბარსელონაში”. 

ცხოვრებაში ბევრი რამ მოხდება, ცუდი და კარგი, მაგრამ ფეხბურთთან ვალში ხარ. როცა ხალხი ჯიუტად გეკითხება სათამაშო სტილზე და სიცილზე, მინდა რომ ერთი რამ გაიხსენო. როცა მამა იმქვეყნად წავიდა, არაფერი დარჩა მის გასახსენებლად, შენს მშობლებს ვიდეოკამერის ფული არ ჰქონდათ, რომ განვლილი წლები აღებეჭდათ, მამაშენის ხმასა და მის სიცილს ვეღარასდროს გაიგონებ. 

მაგრამ ერთი ფოტო ყოველთვის გემახსოვრება, სადაც შენ და ის ფეხბურთს თამაშობთ. შენ იცინი, ბურთი გაქვს ფეხში, ის კი ბედნიერია, რომ გიყურებს. 

როცა ბევრი ფული მოვა, როცა დიდი წნეხი მოვა, როცა ყველა გაგაკრიტიკებს – დარჩი თავისუფალი. 

ითამაშე ისე, როგორც მან გითხრა. 

ითამაშე ბურთთან ერთად. 

– შენი, რონალდინიო