ბრიტანელები “ბარსელონაში” – ვინ რა სახელი დატოვა

  ინგლისელებს “ბარსელონაში” დიდი და მდიდარი ისტორია ნამდვილად არ აქვთ, ბოლო 100 წლის განმავლობაში რაშფორდი მხოლოდ მეორე ინგლისელია “ბარსელონაში”. მანამდე “ბარსას” რიგებს გარი ლინეკერი ავსებდა. თუმცა, საწყისებთან მაინც ბევრი გვარი გვხვდება, რადგან ინგლისელები მისიონერებივით დადიოდნენ მთელ ევროპაში (და არა მხოლოდ) ფეხბურთის გასავრცელებლად, ასე რომ, “ბარსელონას” დაარსებაშიც “მიუძღვით ბრალი”, არტურ და ერნესტ უიტიები მალევე შეუერთდნენ ჟოან გამპერის წამოწყებას, ძმები ბიზნესმენები იყვნენ და გამპერთან ერთად ვაჭრობდნენ იმპორტ/ექსპორტის საქმეში, ასევე, გამპერთან ყოფენ კლუბის ფერების იდეას, მოგეხსენებათ “ბარსელონას” ლურჯ-ბროწეულისფერ ფორმას ორი სათავე აქვს, ერთის მიხედვით ის გამპერმა მოიტანა შვეიცარიიდან, რადგან “ბაზელშიც” უთამაშია, ამ კლუბის ფერები კი სწორედ ლურჯი და ბროწეულისფერია. მეორე წყაროს თანახმად, ეს ფერები ძმებმა მოიტანეს მერსისაიდის სავაჭრო სკოლიდან, სადაც რაგბის თამაშობდნენ და მათი გუნდის ფერები ასევე ლურჯი და ბროწეულისფერი იყო. 

არტურ უიტიმ ჯერ “ბარსელონაში” ითამაშა, მერე კლუბის პრეზიდენტიც გახდა და ერთი სიტყვით, ძალიან მნიშვნელოვანი ფიგურაა “ბარსას” ისტორიაში. ინგლისური კავშირებიც სწორედ მისგან იწყება. გარდა ძმებისა, “ბარსას” რიგებში უთამაშიათ – ჰენრი, ჯუნიორ და სამუელ მორისებს, ჩარლზ და პერსი უოლასებს, ბილი ლეიმბს, ჯეკ გრინუელს (მოგვიანებით გახდა “ბარსას” მწვრთნელი) ჯეკ ალდერსონსა და ჰაროლდ სტამპერს. 

თუმცა, ჩვენ მხოლოდ ინგლისელებზე არ შევჩერდეთ და იმ ბრიტანელებზე ვთქვათ, რომლებმაც მშვენიერი კარიერა განვლეს “ბარსელონაში”. 

შოტლანდიელი ბარსაში 

1984 წელს “ბარსას” ინგლისელმა თავკაცმა ტერი ვენეიბლზმა “ტოტენჰემიდან” შოტლანდიელი კაცი მოიყვანა, რომელსაც დიეგო მარადონას 10 ნომრიანი მაისურა გადააბარა. სტივ არჩიბალდს სადებიუტო სეზონი ბრწყინვალე გამოუვიდა, ლა ლიგაში 19 გოლი შეაგდო და ჩემპიონატი გამარჯვებით დახურა. ქომაგებსაც სწრაფად შეაყვარა თავი. მისი პიკი 1986 წლის ჩემპიონთა თასის ფინალი უნდა ყოფილიყო, “ბარსა” ფავორიტად ითვლებოდა და წესით უნდა მოეგო კიდეც თავისი პირველი ჩემპიონთა თასი, მაგრამ მოულოდნელად ბუქარესტის “სტიაუასთან” დამარცხდნენ თერთმეტმეტრიანებში. რუმინელმა დუკადამმა ყველა პენალტი მოიგერია. 

არჩიბალდს მომდევნო სეზონები აღარ ჰქონია პირველის მსგავსი, ამიტომ, მოსვლიდან მესამე წელს “ბლექბერნში” გაანათხოვრეს, მერე კი “ჰიბერნიანში” გაყიდეს. 

“ბარსაში” 97 მატჩი ჩაატარა და 42 გოლი შეაგდო. 

ინგლისელი ბარსაში 

ლინეკერი ბრწყინვალე ფეხბურთელი იყო, ’86 წლის მუნდიალზეც შესანიშნავად ითამაშა და საუკეთესო ბომბარდირიც გახდა, ერთი გოლით აჯობა დიეგო მარადონას, რომელმაც ლინეკერის ინგლისი მეოთხედფინალიდან გამოთიშა. მიუხედავად ამისა, გარის მაინც მიაჩნია, რომ დიეგო საუკეთესო იყო მათგან ვინც ოდესმე უნახავს. მუნდიალის მერე ლინეკერი “ბარსამ” შეიძინა და არჩიბალდის მსგავსად მასაც გადასარევი სადებიუტო სეზონი ჰქონდა. ისიც ვენეიბლზმა მოიყვანა და სადებიუტო სეზონშივე ჰეთთრიქი შეასრულა “მადრიდთან”, აქ მოიპოვა აღიარება. 

ლინეკერმა პირველ ორ სეზონში ლა ლიგის ეგიდით 36 გოლი შეაგდო, რაც ძალიან კარგი შედეგია, მერე კი დიდი სკანდალის დრო მოვიდა, ფეხბურთელები და მწვრთნელი ლუის არაგონესი პრეზიდენტ ნუნიესს აუჯანყდნენ, ნუნიესმა კლუბის წევრების მხარდაჭერა მოიპოვა და 16 კაცი ერთდროულად გააგდო კლუბიდან, საშველად კი იოჰან კრუიფს უხმო. ასე იწყება “ბარსას” დიდი აღმავლობა და ლინეკერის დაღმასვლა. 

კრუიფმა გარი ფლანგზე გადაწია და აქ დამთავრდა ყველაფერი. ლინეკერს ფლანგზე თამაში არ შეეძლო, კრუიფს კი არ სჭირდებოდა მისი მსგავსი ფორვარდი. გარიმ ერთი სეზონი იწვალა, ლა ლიგაში 6 გოლი შეაგდო და მერე კლუბს დაემშვიდობა. ლინეკერი ყველაზე გამტან ბრიტანელად ითვლებოდა ლა ლიგაში, მოგვიანებით მისი რეკორდი გარეტ ბეილმა მოხსნა. 

უელსელი ბარსაში 

ლინეკერის მსგავსად 1986 წლის ზაფხულში მარკ ჰიუზი შეუერთდა “ბარსას”, თუმცა, მხოლოდ ერთი წელი დაჰყო, მას არც არასდროს ნდომებია “მანჩესტერის” დატოვება და “ბარსელონაში” თავს კარგად ვერ გრძნობდა, ამის გამო ქომაგების კრიტიკა დაიმსახურა. ლა ლიგაში 28 მატჩი ჩაატარა და მხოლოდ 4 გოლი შეაგდო. 1988 წელს “მანჩესტერში” დაბრუნდა და ისევ გაანათხოვრეს. 

თავკაცები 

“ბარსა” რვა ინგლისელს გაუწვრთნია – ჯონ ბოროუ, ჯეიმს ბელამი, ლეგენდარული ჯერ გრინველი, რალფ კირბი, ალფ სპონსერი, სიაშია ვიკ ბუკინგემი, რომელიც მიხელსის მსგავსად, ტოტალური ფეხბურთის მიმდევარი იყო, შემდეგ იყო ვენეიბლზი და სერ ბობი რობსონი. 

ვნახოთ რა სახელს დატოვებს რაშფორდი “ბარსელონაში”.