“ბარსა” – “მონაკოს” გადაკვეთები

“ბარსა” გამპერის თასზე “მონაკოს შეხვდება. იშვიათად თამაშობენ ხოლმე ეს გუნდები, ოფიციალურად მხოლოდ 1993/94 წლების სეზონის ჩემპიონთა ლიგაზე გადაეყარნენ ერთმანეთს. კრუიფის “ბარსამ” ორივე შეხვედრა მოუგო ვენგერის “მონაკოს”. იოჰანი სულ რაღაც ორ წელში შეწყვეტს მწვრთნელობას და არასდროს აღარ მიუბრუნდება, კატალონიის ნაკრების თავკაცობას თუ არ ჩავთვლით. არსენ ვენგერი კი ჯერ მხოლოდ იწყებდა თავის ვარსკვლავურ გზას. 

ეს სტატია კი სულ სხვა ამბავს ეხება. გადაავლებთ თვალს ფეხბურთელებს, რომელთაც ორივე კლუბში უთამაშიათ და უამრავი რამ გაგახსენდებათ. ჰოდა, გადავწყვიტე რამდენიმე ნაწილად დავყო და უსარგებლოდან წარმატებულამდე დავიყვანო. ეჭვიც არ მეპარება რომ აზრთა სხვადასხვაობა იარსებებს, ჰოდა, შევხედოთ რა გამოვა. 

უსარგებლო ფრანგები – კრისტანვალი, პეტი, ტურამი (?) 

თავის დროზე ძალიან პერსპექტიული ცენტრალური მცველი იყო ფილიპ კრისტანვალი. “მონაკოში” თავი გამოიჩინა, საფრანგეთის ნაკრების წევრიც გახდა 2000-იანების დასაწყისში, რაც ურთულესი საქმე იყო, მერე “ბარსელონაში” გადავიდა და რაღაც არ გამოვიდა. კრისტანვალში იმ დროისთვის დიდძალი თანხა – 17 მილიონი ევრო გადაიხადეს. ამხელა თანხას ცენტრალურ მცველებში ძალიან იშვიათად გაისვრიდა ვინმე. 

“ბარსაში” 2001/02 და 2002/03 წლების სეზონი გაატარა. სულ 46 მატჩში მიიღო მონაწილეობა. მე პირადად ყველაზე კარგად რაც დამამახსოვრდა, “ლივერპულთან” შეხვედრა იყო, სადაც ბურთი ძელს მოარტყა – ეს გამოდგა მისი ყველაზე დიდი მიღწევა. 

ემანუელ პეტი

რაც შეეხება ემანუელ პეტის, ის უკვე მსოფლიოსა და ევროპის ჩემპიონი იყო, თანაც, მუნდიალის ფინალში გოლიც აქვს შეგდებული. ვენგერმა “მონაკოდან” “არსენალში” წაიყვანა სადაც ერთ-ერთ ლიდერად იქცა, ასე რომ, ვარსკვლავური სტატუსით ჩამოვიდა “ბარსელონაში”. თავად ძალიან ცუდად იხსენებს ამ პერიოდს და კარიერის ყველაზე ცუდ გადაწყვეტილებად მიიჩნევს, მართლაც, “ბარსაში” ცუდი თამაშის მერე ნაკრებშიც დაკარგა ადგილი. კაი ხანს მისტიროდა “არსენალს”, ლონდონი მოენატრა და დაბრუნდა კიდეც ამ ქალაქში, ოღონდ, ამჯერად “ჩელსის” მაისური მოირგო.  

ვინ იფიქრებდა.. ლილიან

ვოცნებობდი ამ ტრანსფერზე. თავისი თაობის ერთ-ერთი საუკეთესო მცველი იყო ლილიან ტურამი. “იუვე” კალჩოპოლის სკანდალს ემსხვერპლა, დააქვეითეს და ეცნენ ზებრას ლომები, დაგლიჯეს, ნაწილ-ნაწილ წაიღეს. “ბარსას” ძამბროტა და ტურამი ერგო. მაშინ ვიფიქრე, რომ ეგ არის, ავშენდით! მაგრამ სეზონმა სულ სხვა რამ გვაჩვენა. ძამბროტა სერია ა-სთვის იყო დაბადებული, ლა ლიგის ტექნიკური ფეხბურთი მისთვის ძალიან უცხო გამოდგა. ტურამი კი უკვე ასაკში იყო, მაგრად შენელებული, ფიზიკურად აღარ იყო ის, რაც გვახსოვდა. ასე რომ, არ ყოფილა მისგან დიდი სარგებელი, შემთხვევითი არ არის, რომ “ბარსამ” ვერაფერი მოიგო. 

ლილიანი “მონაკოს” აღზრდილია, აქ დაიწყო თამაში და მერე იყო დიდი იტალიური მოგზაურობა. 

დიდი აჟიოტაჟი და საბოლოოდ.. ვერ გაამართლეს – სავიოლა, ფაბრე, ლოპესი

შესაძლოა, ვინმე არ დამეთანხმოს ხავიერ სავიოლაზე, რადგან გადასარევი სადებიუტო სეზონი ჰქონდა და არც მერე იყო ცუდი, მაგრამ გახსოვთ ის მოლოდინი, რაც მის გარშემო შეიქმნა? აეროპორტი ხალხით გაივსო! გადაიჭედა! პრესა წერდა, რომ “ბარსამ” ახალი დიეგო მარადონა შეიძინა, მარადონა კი ამბობდა, რომ სავიოლა სავოლად დარჩებოდა. ჰოდა, ასეც მოხდა. 

ტექნიკური და კრეატიული ფეხბურთელი იყო. კარგი ტრიო შეკრა რივალდოსა და კლუივერტთან ერთად, მნიშვნელოვანი გოლებიც გაუტანია, მაგალითად, “პანათინაიკოსთან” ჩემპიონთა ლიგაზე, მაგრამ იმის ნახევარიც ვერ ითამაშა, რასაც მისგან ელოდნენ. 

ჩემი გადმოსახედიდან, ყველაზე კარგი მისი სადებიუტო სეზონი იყო – 2001/02 წლების სეზონი. სავიოლას პირველი და რივალდოს ბოლო სეზონი. არგენტინელმა ყველა ტურნირზე 21 გოლი შეაგდო და 12 საგოლე გადაცემა შეასრულა, რაც მშვენიერი მაჩვენებელია. 

მომდევნო სეზონის სტატისტიკა არ იყო ცუდი, მაგრამ ხარისხი დაეცა. რივალდო წავიდა და იფიქრეს არგენტინული დუეტი საქმეს გააკეთებსო, მაგრამ ახალ ათიანს, ხუან რომან რიკელმეს ვან გაალმა შანსი არ მისცა, არაფერიც არ გამოვიდა. ეს ყველაზე ცუდი “ბარსა” იყო იმ წლებში. სავიოლამ მაინც შეძლო 20 გოლის შეგდება და 8 საგოლე გადაცემაც მიაყოლა. აღსანიშნია ჩემპიონთა ლიგაზე გატანილი 7 გოლი, განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო ტურინში გატანილი, “იუვეს” კარში, მეოთხედფნალური მატჩი 1:1 დასრულდა. 

მომდევნო სეზონში ტაქტიკა შეიცვალა და სავიოლამ ფორვარდის პოზიციაზე კონკურენციაში კლუივერტს აჯობა, არადა, ფიქრობდნენ რომ რაიკაარდი თანამემამულეს ენდობოდა, ბოლოს და ბოლოს, ლიგა ჰქონდათ ერთად მოგებული, ვეტერანი რაიკაარდის პასით 18 წლის კლუივერტმა ფინალში გადამწყვეტი გოლი შეაგდო, “აიაქსი” გააჩემპიონეს, მაგრამ მიდის დრო და ბევრი რამ იცვლება. დასვეს სკამზე კლუივერტი. სავიოლა კი არ იყო ცუდი – სეზონში 19 გოლი შეაგდო და 9 საგოლე გადაცემა მიითვალა. რონალდინიოსთან ერთად თამაში დიდი სიამოვნება იყო. 

ცუდია? არ არის ცუდი, მაგრამ ლაპორტას მეტი სურდა, იყიდა ფორვარდებად ეტო’ო და ლარსონი, სავიოლა კი გაანათხოვრეს. რამდენჯერმე დაიბრუნეს, რაც ეტო’ოს ტრავმებით იყო განპირობებული, მაგრამ განსაკუთრებული ვერაფერი აჩვენა, მათ შორის, ვერც “ლივერპულთან” “კამპ ნოუზე”. კარგი მომენტები ვერ გამოიყენა. 

ბოლოს კი პუბლიკის განსაკუთრებულ სიყვარულს ხაზი გადაუსვა და “მადრიდში” გადავიდა, ისიც დააყოლა – აქ თამაშზე ყოველთვის ვოცნებობდიო. აი, ეგეთი კაცი გამოდგა. 

უძღები შვილის ჩავარდნილი პროექტი

 გახდა ესპანეთი მსოფლიო ჩემპიონი და ფაბრეგასს “ბარსას” ფორმა ჩამოაცვეს თავზე. პიკემ იკადრა ეს ამბავი, საზეიმო ცერემონიისას და ჰიმნიც სულ ძალით ამღერა. ამ დროისთვის უკვე “არსენალის” ლეგენდა იყო, გუნდს კაპიტნობდა, პატრიკ ვიეირას ნომერი მოირგო, სულ სხვა სტილის ფეხბურთელი იყო, მაგრამ თავისი გზა გაიკვალა და ვინ იცის დარჩენის შემთხვევაში რა ისტორიას დაწერდა, მაგრამ, მისი ოცნება “ბარსა” იყო, ლამასიელია, პიკესთან და მესისთან ერთად გაზრდილი. 16 წლისა უკვე “არსენალის” ძირითადში თამაშობდა, “ბარსას” ყოველთვის სურდა მისი დაბრუნება, თავადაც ხედავდა რა მონსტრად ჩამოყალიბდა მისი სანატრელი კლუბი და როგორც იქნა, დიდი წვალების მერე დაბრუნდა, მაგრადაც დაიწყო, მაგრამ მერე პეპი წავიდა, ამას დღემდე ვერ პატიობს გვარდიოლას. მის გამო მოვედი, ის კიდევ წავიდაო – იხსენებს წუხილით. სხვა რამეს დამპირდა, სულ სხვა რამ მივიღეო. 

უკითხავთ მისთვის, “მონაკოში” თამაშის დროს, საუკეთესო მწვრთნელი ვინ იყო თქვენს კარიერაშიო და ფაბრემ არა ვენგერი, ან პეპი, არამედ მოურინიუ დაასახელა, ალბათ გვარდიოლას ჯინაზე. 

ჟერარდ ლოპესი 

ჩემთვის ყოველთვის ანომალია იყო. გასპარის “აღმოჩენა”. რამდენიმე კარგი თამაშის გამო ჩათვალეს რომ ვარსკკვლავი იყო და სწრაფად მოიყვანეს “ბარსაში”, მაგრამ “ვალენსიაში” რამდენიმე კარგი თამაში “ბარსას” სტანდარტებისთვის თვალში მოსახვედრიც არ არის. “მონაკოშიც” კი არ ყოფილა პირველი კაცი. საერთოდ, სავიოლასთან და ფაბრესთანაც არ არის სახსენებელი. ისეთივე ფიგურა იყო, როგორიც დანი. გახსოვთ დანი? არა? მაგაშია საქმე. 

უსამართლოდ წასულები – ტურე, სონი, ობა

პირველ რიგში ტურეზე ვთქვათ. ბრწყინვალე ფეხბურთელი, კარგი ადამიანი და ნამდვილი პროფესიონალი. ელვის სისწრაფით განვითარდა მისი კარიერა, სპილოს ძვლის კუნძულებზე დაიწყო, მერე უკრაინაში მოხვდა დემეტრაძესთან ერთად, მერე ოლიმპიაკოსში ფოფხაძესთან ერთად, და როგორც იქნა, “მონაკომაც” იყიდა. “მონაკო” კიდევ კარგი ტრამპლინია.

დიდებული სეზონები ჩაატარა “ბარსაში”, მაგრამ სკამს არ მოუხდა, ზედმეტად დიდი იყო “კამპ ნოუს” სკამისთვის. არადა, როგორ გინდა ათამაშო იქ, სადაც ბუსკეტსია?! სერხიოს ჰქონდა უპირატესობები ტურესთან და ტურესაც ჰქონდა შესამჩნევი უპირატესობა, მაგრამ საქმე ის იყო, რომ გვარდიოლას ბუსკეტსის პლუსები უფრო მოსწონდა, ტურეს დრიბლინგი და გოლის შეგდების უნარი არაფერში სჭირდებოდა, რადგან წინ ჩავი და ინიესტა ჰყავდა, ელემენტალურად, აღარ იყო საჭირო მისი სიღრმიდან წამოღებული ბურთი. ტურე სჯობდა ბუსკეტსს ფიზიკურად, სჯობდა გოლის შეგდების, დრიბლინგის და ორთაბრძოლების თვალსაზრისით, მაგრამ პეპმა უფრო მოაზროვნე და ტაქტიკურად განსწავლული ფეხბურთელი არჩია, რომელიც იდეალურ ბალანსს ქმნიდა გუნდში – ვერ გავამტყუვნებთ. 

პისტოლერო 

უსამართლო იყო სონი ანდერსონის გაშვებაც. “ბარსას” პირველი “პისტოლერო”. სონი “მონაკოდან” შეიძინეს, ყველგან ბევრი გაჰქონდა – “მონაკოშიც”, “ლიონშიც” “ბარსაშიც”, “ვილიარეალშიც”, დაბადებული იყო ბომბარდირად, მაგრამ ვან გაალმა თავისი საყვარელი ფეხბურთელი, პატრიკ კლუივერტი მოიყვანა გუნდში და მიუხედავად იმისა, რომ სონი უფრო გამტანი ფორვარდი იყო, პატრიკთან შანსი აღარ ჰქონდა. ვან გაალს ნიდერლანდელის შეცდომებიც კი მოსწონდა, ამბობდა რომ ამ შეცდომების მიღმა გენიალური ჩანაფიქრები იმალებოდა, სონის კი თუნდაც გოლი შეეგდო, ლუის არაფრად მიაჩნდა. რთულია ასე კლუბში ყოფნა, ჰოდა, წავიდა. 

ობა 

მესამე კი მოდი ობა იყოს. ძალიან სურდა დარჩენა, მაგრამ ფინანსურ კრიზისს შეეწირა. კარგი პერიოდი დაჰყო “ბარსაში”, მცირე, მაგრამ ნაყოფიერი. გვახსოვს “მადრიდთან” ჩატარებული მატჩებიც, გვახსოვს “ბერნაბეუზე” გოლები. დიდი მადლობაც გადავუხადეთ, მაგრამ მაინც ნაწყენი დარჩა, არადა, გახსოვთ რამდენი იწვალა “ბარსაში” გადმოსასვლელად? 

სულ სხვა ფრანგები – ანრი, ჟიული, აბიდალი

აი, ეს სულ სხვა ამბავია. ამ ხალხმა ისტორია დაწერა “ბარსაში”. მართალია ანრი ისეთი ლეგენდალური ფიგურა არ არის ჩვენთვის, როგორც “არსენალისთვის”, მაგრამ მაინც დიდებული იყო მისი ყურება. პირველ სეზონში იყო ტრავმები და შიდა არეულობა, ეგ სეზონი ჩავარდა, ხმებიც გავრცელდა ანრის გაყიდვის თაობაზე, მაგრამ საბოლოოდ დარჩა კლუბში და პეპიც მოვიდა. მერე კი სულ სხვა ისტორია იწყება. ბრწყინვალე ტრიო – მესი, ანრი, ეტო’ო. ტრიპლეტი და დიდი სანახაობა. მესამე სეზონი კი გამოსამშვიდობებელი გამოდგა, პეპმა პედრის გამოუცხადა ნდობა. 

დაბალი, სწრაფი, ხისფეხა

პირდაპირ “მონაკოდან” გადმოვიდა ლუდოვიკ ჟიული, და ნამდვილად ვერ ვიფიქრებდი, რომ გარემარბის პოზიციაზე ასე კარგად ითამაშებდა. მართალია ტექნიკასთან ნაჩხუბარი იყო, რონალდინიოსა და ეტო’ოსთან შედარებით ძალიან ნათლად ჩანდა ეს, მერე კი მესი გამოჩნდა და ჟიული აბა ვისღა გაახსენდებოდა, მაგრამ რაც ითამაშა ძალიან კარგი იყო და ჩემპიონთა ლიგის მოგებაშიც დიდი წვლილი მიუძღვის. დასაფასებელი ამბავია. 

“ბარსას” ფანებს ჯერ კიდევ ტრანსფერამდე შეუყვარდათ, რადგან ჩემპიონთა ლიგის მეოთხედფინალიდან პერესის “გალაქტიკო” დაიფრინა. 

სიკვდილზე გამარჯვება 

მესამე ფრანგი ასევე ისტორიული ფიგურა, ერიკ აბიდალია. ბოლო დროს გაგვაბრაზა, ბართომეუს დირექტორთა საბჭოს წევრი იყო და კონფლიქტიც ჰქონდა ლეო მესისთან, ეს უპატიებელი ამბავია, მაგრამ მაინც გვიყვარს ეს ოხერი. სიმსივნე დაამარცხა ჩვენს თვალწინ, ურთულესი ოპერაცია გადაიტანა, კარლეს პუიოლმა მკლავი გაუკეთილშობილა და თასიც ააწევინეს. ამ პირადი ტრაგედიის გარდაც, ძალიან მაგარი მცველი იყო, გინდა ფლანგზე, გინდა ცენტრში. 

მოლოდინს გადააჭარბეს – მარკესი, გუდიონსენი

ორი კაციც ვახსენოთ და დავიშალოთ. ერთი რაფა მარკესია, მის ტრანსფერს ხმაური არ მოჰყოლია. ეჭვის თვალით უყურებდნენ მექსიკელ მცველს, საბოლოოდ კი რაიკაარდისა და პეპის “ბარსელონას” შეუცვლელ წევრად იქცა. მერე იყო ტრავმა “ჩელსისთან” ნახევარფინალში, აქ დაკარგა რეალურად პოზიცია, თორემ, დიდი კონკურენცია იყო პიკესა და პუიოლთან. მაინც, უფრო რაიკაარდის “ბარსასთან” ასოცირდება, როგორც დაცვის ცენტრში, ისე საყრდენზე. გამოარჩევდა ყველა მის პირველ პასსა და დიაგონალურ გადაცემებს. ნამდვილად ვერ ვიფიქრებდი, რომ ასეთი მაღალი დონის ფეხბურთელთან გვექნებოდა საქმე. 

ეიდურ დიდი

მეორე კაცი, რომელმაც ჩემს მოლოდინებს გადააჭარბა გუდიონსენია. მოიყვანეს როგორც თავდამსხმელი, ეტო’ოს შემცვლელი უნდა ყოფილიყო, უფრო სწორად ლარსონის შემცვლელი სკამზე. ასე ხედავდა რაიკაარდი, გვარდიოლამ კი გაცილებით სიღრმეში დახია და რვა ნომრად გადააკეთა, ამ პოზიციაზე თუ გუდიონსენი გაიხსნებოდა რას ვიფიქრებდი?! უმაღლესი დონის შეხვედრები აქვს ჩატარებული, როგორღაც არ დაიჩრდილა ვარსკვლავურ “ბარსელონაში” და ძალიან კარგადაც მახსენდება. 

აი, ეს იყო “ბარსა” – “მონაკოს” გაცვლა-გამოცვლა. რაც გავიხსენე ეს იყო, და შესაძლოა, ვინმე გამომრჩა კიდეც, რა ვიცი..